PMAY 2.0 2026 भारत सरकारने शहरी भागातील गरीब व मध्यमवर्गीय कुटुंबांना परवडणारे घर उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रधानमंत्री आवास योजना – शहरी 2.0 (PMAY-U 2.0) ही महत्वाकांक्षी योजना 01 सप्टेंबर 2024 पासून लागू केली आहे. पुढील 5 वर्षांमध्ये 1 कोटी शहरी कुटुंबांना घरकुल सहाय्य देण्याचे उद्दिष्ट या योजनेद्वारे निश्चित करण्यात आले आहे.
या योजनेअंतर्गत घर बांधणे, घर खरेदी करणे, भाड्याने घर उपलब्ध करणे तसेच होम लोनवर व्याज सवलत देणे अशा विविध पर्यायांद्वारे नागरिकांना आर्थिक मदत केली जाते.
👉 या लेखामध्ये आपण PMAY 2.0 2026 योजनेची संपूर्ण माहिती – उद्दिष्ट, पात्रता निकष, उत्पन्न मर्यादा, अनुदान रक्कम, 4 प्रमुख घटक (BLC, AHP, ARH, ISS), अर्ज प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे, लॉक-इन कालावधी, महत्वाच्या अटी आणि फायदे सविस्तर पाहणार आहोत.
आपल्याला व्हॉट्सऍप, इन्स्टाग्राम, टेलिग्राम आणि यूट्यूबवर अजूनपर्यंत Follow आणि Subscribe केल नसेल तर लगेच करून घ्या लेटेस्ट अपडेटच्या व्हिडिओसाठी.
PMAY 2.0 2026: म्हणजे काय?
प्रधानमंत्री आवास योजना शहरी 2.0 ही केंद्र प्रायोजित योजना असून शहरी भागातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल (EWS), अल्प उत्पन्न गट (LIG) आणि मध्यम उत्पन्न गट (MIG) यांना परवडणारे पक्के घर उपलब्ध करून देणे हा मुख्य उद्देश आहे.
योजनेची कालावधी
- अंमलबजावणी कालावधी: 01 सप्टेंबर 2024 ते पुढील 5 वर्षे
- उद्दिष्ट: 1 कोटी शहरी कुटुंबांना घरकुल सहाय्य
PMAY 2.0 2026: चे मुख्य उद्दिष्ट
शहरी कुटुंबांना पक्के घर
शहरी भागात वाढती लोकसंख्या आणि घरांची कमतरता लक्षात घेता प्रत्येक पात्र कुटुंबाला सुरक्षित, पक्के आणि सर्व सुविधा असलेले घर उपलब्ध करून देणे.
महिलांच्या नावावर मालकी
घर हे प्रामुख्याने महिला कुटुंब प्रमुखाच्या नावावर किंवा पती-पत्नी संयुक्त नावाने नोंदविणे बंधनकारक आहे.
सामाजिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना प्राधान्य
- विधवा महिला
- अपंग व्यक्ती
- ज्येष्ठ नागरिक
- ट्रान्सजेंडर
- SC/ST
- सफाई कर्मचारी
- स्ट्रीट व्हेंडर
PMAY 2.0 2026: उत्पन्न गटानुसार पात्रता
उत्पन्न मर्यादा (Annual Income Criteria)
| गट | वार्षिक उत्पन्न |
|---|---|
| EWS | ₹3 लाख पर्यंत |
| LIG | ₹3 ते ₹6 लाख |
| MIG | ₹6 ते ₹9 लाख |
PMAY 2.0 2026: पात्रता निकष
- अर्जदार शहरी भागातील रहिवासी असावा
- अर्जदार किंवा त्याच्या कुटुंबाच्या नावावर भारतात कुठेही पक्के घर नसावे
- मागील 20 वर्षांत कोणत्याही सरकारी घर योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा
- आधार कार्ड अनिवार्य
PMAY 2.0 2026: चे 4 प्रमुख घटक (Verticals)
1️⃣ BLC – Beneficiary Led Construction (स्वतःच्या जमिनीवर घर बांधणे)
कोणासाठी?
फक्त EWS गटासाठी लागू.
प्रमुख अटी
- स्वतःची जमीन असणे आवश्यक
- किमान 30 sqm आणि जास्तीत जास्त 45 sqm कार्पेट एरिया
- 2 खोल्या + स्वयंपाकघर + शौचालय अनिवार्य
- घर 12 ते 18 महिन्यांत पूर्ण करणे आवश्यक
अनुदान वितरण पद्धत
- 40% + 40% + 20% अशा तीन टप्प्यांत
- DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे रक्कम थेट बँक खात्यात जमा
महत्वाची अट
- 5 वर्षे घर विकता येणार नाही (Lock-in Period)
- घर वाढविणे/नूतनीकरणासाठी अनुदान मिळणार नाही
2️⃣ AHP – Affordable Housing in Partnership (बिल्डर/सरकारी प्रकल्पातून घर खरेदी)
कोणासाठी?
EWS गटासाठी.
प्रकल्प निकष
- प्रकल्पात किमान 25% घरे EWS साठी राखीव
- प्रकल्पात किमान 100 EWS घरे
विशेष सुविधा
- Redeemable Housing Voucher
- RERA नोंदणी अनिवार्य
- 24 ते 36 महिन्यांत प्रकल्प पूर्ण
तांत्रिक अनुदान (Technology Innovation Grant)
- ₹1,000 प्रति sqm अतिरिक्त अनुदान (नवीन तंत्रज्ञान वापरल्यास)
3️⃣ ARH – Affordable Rental Housing (भाडे तत्वावर घर)
PMAY 2.0 2026: कोणासाठी?
- स्थलांतरित कामगार
- औद्योगिक कामगार
- काम करणाऱ्या महिला
- स्ट्रीट व्हेंडर
PMAY 2.0 2026: वैशिष्ट्ये
- भाडे दर 2 वर्षांनी जास्तीत जास्त 8% वाढ
- मालकी हक्क मिळत नाही
- 10% जागा व्यावसायिक वापरासाठी
PMAY 2.0 2026: तांत्रिक अनुदान
- ₹3,000 प्रति sqm (केंद्र सरकार)
- ₹2,000 प्रति sqm (राज्य सरकार)
4️⃣ ISS – Interest Subsidy Scheme (होम लोनवर व्याज सवलत)
पात्रता
- घर किंमत: ₹35 लाख पर्यंत
- कर्ज मर्यादा: ₹25 लाख पर्यंत
- पहिल्या ₹8 लाख कर्जावर 4% व्याज सबसिडी
एकूण फायदा
- ₹1.80 लाख पर्यंत व्याज सवलत
- सबसिडी 5 समान हप्त्यांत मिळते
- घराचे क्षेत्रफळ: 120 sqm पर्यंत
PMAY 2.0 2026: आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- उत्पन्न प्रमाणपत्र / स्वयंघोषणा
- बँक खाते तपशील
- जमीन कागदपत्रे (BLC साठी)
- रहिवासी पुरावा
- फोटो
PMAY 2.0 2026: Important Links, महत्त्वाचे लिंक्स
| घटक / सेवा (Service) | लिंक / संकेतस्थळ (Link / Website) |
|---|---|
| अधिकृत योजना माहिती (Official Scheme Details) | इथे क्लिक करा |
| ऑनलाइन फॉर्म (Online Form) | इथे अर्ज करा |
| व्हॉट्सअॅप ग्रुप (अपडेटसाठी) | येथे क्लिक करा |
PMAY 2.0 2026: Online अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step मार्गदर्शक)
प्रधानमंत्री आवास योजना शहरी 2.0 (PMAY Urban 2.0) साठी अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन पद्धतीने अधिकृत Unified Web Portal वरून केली जाते. खाली संपूर्ण प्रक्रिया सोप्या आणि स्पष्ट स्टेप्समध्ये दिली आहे:
1️⃣ अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या
Google मध्ये “PMAY Urban 2.0 Official Portal” शोधून अधिकृत वेबसाइट उघडा. फक्त सरकारी वेबसाइटच वापरा.
2️⃣ Apply Online / Citizen Assessment वर क्लिक करा
होमपेजवर “Apply Online” किंवा “Beneficiary Registration” पर्याय निवडा.
3️⃣ योग्य घटक (Vertical) निवडा
तुमच्या गरजेनुसार पर्याय निवडा:
- BLC – स्वतःच्या जमिनीवर घर बांधण्यासाठी
- AHP – प्रकल्पातून घर खरेदीसाठी
- ISS – होम लोन व्याज सवलतीसाठी
- ARH – भाड्याने घरासाठी
4️⃣ Aadhaar पडताळणी करा
12 अंकी आधार क्रमांक टाका → OTP Verify करा. आधार अनिवार्य आहे.
5️⃣ वैयक्तिक माहिती भरा
नाव (आधारप्रमाणे), जन्मतारीख, मोबाईल नंबर, कुटुंब सदस्य तपशील भरा.
घर महिला सदस्याच्या नावावर/संयुक्त नावावर नोंदवले जाईल.
6️⃣ पत्ता आणि शहर माहिती भरा
राज्य, जिल्हा, शहर (ULB), पिन कोड अचूक भरा.
7️⃣ उत्पन्न तपशील द्या
तुमचा योग्य उत्पन्न गट निवडा:
EWS (₹3 लाख पर्यंत)
LIG (₹3–₹6 लाख)
MIG (₹6–₹9 लाख)
Self Declaration आवश्यक आहे.
8️⃣ घर संबंधित माहिती भरा
सध्या पक्के घर नसल्याची खात्री द्या.
BLC साठी जमीन तपशील / ISS साठी कर्ज तपशील भरा.
9️⃣ कागदपत्रे अपलोड करा
- आधार कार्ड
- उत्पन्न स्वयंघोषणा
- बँक पासबुक
- जमीन कागदपत्रे (लागू असल्यास)
- फोटो
🔟 Review करून अर्ज Submit करा
सर्व माहिती तपासून Submit करा. Application ID जतन करा.
📌 पुढील प्रक्रिया:
ULB पडताळणी → राज्य मंजुरी (SLSMC) → केंद्र मंजुरी (CSMC) → DBT द्वारे अनुदान जमा.
⚠ लक्षात ठेवा:
- 5 वर्ष लॉक-इन कालावधी आहे
- चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो
- डबल लाभ घेता येणार नाही
ही प्रक्रिया पूर्ण केल्यानंतर तुम्ही PMAY Urban 2.0 योजनेचा लाभ घेऊ शकता.
PMAY 2.0 2026: पैसे किती दिवसात मिळतात?
BLC अंतर्गत
- प्रत्येक बांधकाम टप्प्यावर Geo-tagging
- मंजुरीनंतर 7 दिवसांत DBT
- पूर्ण कालावधी: 12–18 महिने
AHP अंतर्गत
- प्रकल्प पूर्ण कालावधी: 24–36 महिने
ISS अंतर्गत
- 5 वर्षांत 5 हप्त्यांत व्याज सवलत
PMAY 2.0 2026: महत्वाच्या अटी (Hidden Conditions)
- 5 वर्षांचा लॉक-इन कालावधी
- महिला नावावर नोंदणी बंधनकारक
- Aadhaar अनिवार्य
- डबल लाभ घेता येणार नाही
- चुकीची माहिती दिल्यास कारवाई
- PMAY-G आणि PMAY-U 2.0 मध्ये दुहेरी लाभ मिळणार नाही
PMAY Urban 2.0 चे फायदे
सुरक्षित आणि पक्के घर
किमान 30 sqm कार्पेट एरिया आणि सर्व मूलभूत सुविधा.
आर्थिक सक्षमीकरण
व्याज सवलतीमुळे EMI कमी होते.
महिला सक्षमीकरण
घर महिला सदस्याच्या नावावर असल्यामुळे आर्थिक सुरक्षितता वाढते.
सामाजिक स्थैर्य
स्लम पुनर्विकासामुळे राहणीमान सुधारते.
PMAY 2.0 2026: कोणासाठी योग्य?
| परिस्थिती | योग्य घटक |
|---|---|
| स्वतःची जमीन आहे | BLC |
| प्रकल्पातून घर खरेदी करायचे | AHP |
| कर्ज घ्यायचे आहे | ISS |
| भाड्याने राहायचे | ARH |
निष्कर्ष
PMAY Urban 2.0 ही योजना शहरी भागातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी मोठा आधार आहे. घर बांधण्यासाठी, खरेदीसाठी किंवा कर्जावरील व्याज सवलतीसाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर ठरते.
जर तुमचे वार्षिक उत्पन्न ₹9 लाखांपर्यंत असेल आणि तुमच्याकडे पक्के घर नसेल, तर या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी त्वरित ऑनलाइन अर्ज करा.
प्रधानमंत्री आवास योजना शहरी 2.0 ही केवळ घर देण्याची योजना नसून, शहरी कुटुंबांच्या आर्थिक आणि सामाजिक स्थैर्याचा मजबूत पाया आहे.
PMAY 2.0 2026: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
Q. PMAY Urban 2.0 म्हणजे काय आणि कोणासाठी आहे?
PMAY Urban 2.0 (प्रधानमंत्री आवास योजना शहरी 2.0) ही केंद्र सरकारची योजना आहे जी शहरी भागातील EWS, LIG आणि MIG गटातील कुटुंबांना घर बांधण्यासाठी, खरेदीसाठी किंवा होम लोनवरील व्याज सवलतीसाठी आर्थिक मदत देते.
Q. PMAY Urban 2.0 साठी उत्पन्न मर्यादा किती आहे?
EWS – ₹3 लाख पर्यंत
LIG – ₹3 ते ₹6 लाख
MIG – ₹6 ते ₹9 लाख वार्षिक उत्पन्न असलेले कुटुंब पात्र आहे
Q.Gai Gotha Yojana साठी अर्ज कसा करावा?
अर्ज ग्रामपंचायत कार्यालयात करावा लागतो. आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज सादर केल्यानंतर पडताळणी केली जाते आणि मंजुरीनंतर काम सुरू करता येते.
Q. PMAY Urban 2.0 अंतर्गत किती अनुदान मिळते?
ISS घटकांतर्गत होम लोनवर जास्तीत जास्त ₹1.80 लाख व्याज सवलत मिळते. BLC आणि AHP अंतर्गत अनुदान टप्प्याटप्प्याने DBT द्वारे दिले जाते.
Q. PMAY Urban 2.0 साठी ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?
अधिकृत Unified Web Portal वर जाऊन Apply Online निवडा → Aadhaar OTP पडताळणी करा → वैयक्तिक माहिती भरा → कागदपत्रे अपलोड करा → अर्ज Submit करा.
Q. PMAY Urban 2.0 मध्ये महिलांचे नाव का आवश्यक आहे?
या योजनेत घर महिला कुटुंब प्रमुखाच्या नावावर किंवा पती-पत्नी संयुक्त नावाने नोंदविणे बंधनकारक आहे, ज्यामुळे महिला सक्षमीकरणाला प्रोत्साहन मिळते.
Q. PMAY Urban 2.0 साठी कोण पात्र नाही?
ज्यांच्या नावावर भारतात कुठेही पक्के घर आहे किंवा मागील 20 वर्षांत कोणत्याही सरकारी घर योजनेचा लाभ घेतला आहे ते अपात्र आहेत.
Q.PMAY Urban 2.0 मध्ये घर विकता येते का?
नाही. घरावर 5 वर्षांचा लॉक-इन कालावधी आहे. या कालावधीत घर विक्री किंवा हस्तांतरण करता येत नाही.
Q. PMAY Urban 2.0 मध्ये BLC, AHP, ARH आणि ISS म्हणजे काय?
BLC – स्वतःच्या जमिनीवर घर बांधणे
AHP – सरकारी/खाजगी प्रकल्पातून घर खरेदी
ARH – भाड्याने घर उपलब्ध
ISS – होम लोनवरील व्याज सवलत
Q. PMAY Urban 2.0 अर्जाची स्थिती (Application Status) कशी तपासायची?
अधिकृत पोर्टलवर “Track Application Status” पर्याय निवडा → Application ID टाका → OTP पडताळणी करा → अर्ज स्थिती पहा.
Q. PMAY Urban 2.0 आणि PMAY-G मध्ये काय फरक आहे?
PMAY Urban 2.0 ही शहरी भागासाठी आहे, तर PMAY-G (Gramin) ग्रामीण भागातील कुटुंबांसाठी आहे. दोन्ही योजनांचा दुहेरी लाभ घेता येत नाही.
इतर सरकारी योजना