Gai Gotha Yojna 2026 महाराष्ट्र शासनाने ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि शेतमजूर कुटुंब आर्थिकदृष्ट्या सक्षम व्हावेत यासाठी “शरद पवार ग्रामसमृद्धी योजना” राज्य योजना म्हणून लागू केली आहे. या योजनेअंतर्गत महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (मनरेगा) अंतर्गत विविध वैयक्तिक कामांच्या संयोजनातून शेतकऱ्यांना कायमस्वरूपी मालमत्ता निर्माण करून देण्याचा उद्देश आहे.
या योजनेत गाय व म्हैस यांच्यासाठी पक्का गोठा बांधणे हे प्रमुख घटकांपैकी एक आहे. शासन निर्णय दिनांक 03 फेब्रुवारी 2021 नुसार ही योजना संपूर्ण राज्यात राबविण्यात येत आहे शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
👉 या लेखामध्ये आपण गाय गोठा योजनेची संपूर्ण माहिती – उद्दिष्ट, पात्रता, अनुदान रक्कम, बांधकाम मापदंड, अर्ज प्रक्रिया, 60:40 नियम, प्रशिक्षण व महत्वाच्या सूचना सविस्तर पाहणार आहोत.
आपल्याला व्हॉट्सऍप, इन्स्टाग्राम, टेलिग्राम आणि यूट्यूबवर अजूनपर्यंत Follow आणि Subscribe केल नसेल तर लगेच करून घ्या लेटेस्ट अपडेटच्या व्हिडिओसाठी.
Gai Gotha Yojna 2026: शरद पवार ग्रामसमृद्धी योजना म्हणजे काय?
ग्रामीण भागातील कुटुंबांना “मी समृद्ध तर गाव समृद्ध” या संकल्पनेतून आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
मनरेगा अंतर्गत खालील 4 वैयक्तिक कामांना प्राधान्य देण्यात आले आहे:
- गाय व म्हैस गोठा बांधकाम
- शेळीपालन शेड बांधकाम
- कुक्कुटपालन शेड
- भू-संजीवनी नाडेप कंपोस्टिंग
यामध्ये गोठा बांधकाम हा सर्वाधिक महत्वाचा घटक आहे शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: गाय व म्हैस गोठा बांधकाम योजना
सद्यस्थिती (का आवश्यक आहे?)
शासन निर्णयात नमूद केल्याप्रमाणे ग्रामीण भागात बहुतांश गोठे ओबडधोबड, चिखलयुक्त आणि अस्वच्छ असतात. त्यामुळे:
- जनावरे आजारी पडतात
- स्तनदाह (Mastitis) सारखे आजार होतात
- शेण व मूत्र वाया जाते
- चारा खराब होतो
ही समस्या टाळण्यासाठी पक्का सिमेंट काँक्रीट गोठा आवश्यक आहे शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: गोठा बांधकामाचे अधिकृत मापदंड (सरकारी निकष)
शासन निर्णयानुसार:
- 6 जनावरांसाठी आवश्यक जागा – 26.95 चौ.मी.
- लांबी – 7.7 मीटर
- रुंदी – 3.5 मीटर
- गव्हाण – 7.7 × 0.2 × 0.65 मीटर
- मूत्र साठवण टाकी – 250 लिटर क्षमता
- पिण्याच्या पाण्याची टाकी – 200 लिटर क्षमता
(ही माहिती शासन निर्णयामध्ये नमूद आहे) शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: अनुदान रक्कम
मनरेगा अंतर्गत गोठा बांधकामासाठी अंदाजे खर्च:
| खर्च प्रकार | रक्कम |
|---|---|
| अकुशल खर्च | ₹6,188 |
| कुशल खर्च | ₹71,000 |
| एकूण खर्च | ₹77,188 |
ही रक्कम सध्याच्या DSR व मजुरी दरानुसार आहे. दरात बदल झाल्यास खर्च बदलू शकतो शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
जनावरांच्या संख्येनुसार अनुदान:
- 2 ते 6 जनावरे – 1 युनिट
- 12 जनावरे – दुप्पट अनुदान
- 18 जनावरे – तिप्पट अनुदान
- 3 पटपेक्षा जास्त अनुदान देय नाही
शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट
- शेतकऱ्यांना कायमस्वरूपी मालमत्ता निर्माण करून देणे
- शेण व मूत्र सेंद्रिय खत म्हणून वापरणे
- दुग्ध उत्पादन वाढवणे
- शेतीची उत्पादकता वाढवणे
- शेतकऱ्यांना “लखपती” बनविणे
Gai Gotha Yojna 2026: पात्रता निकष
- लाभार्थ्याकडे स्वतःची जमीन असावी
- मनरेगा पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक
- जनावरांचे टॅगिंग आवश्यक
- आवश्यक कागदपत्रे सादर करणे बंधनकारक
शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- 7/12 उतारा
- बँक खाते तपशील
- जनावरांची नोंद
- ग्रामपंचायत प्रमाणपत्र
Gai Gotha Yojna 2026: 60:40 नियम काय आहे?
मनरेगा अंतर्गत कामांमध्ये अकुशल : कुशल खर्च प्रमाण 60:40 राखणे आवश्यक आहे.
गोठा बांधकामात कुशल खर्च जास्त असल्यामुळे खालील पूरक कामे घेण्याचा सल्ला शासनाने दिला आहे:
- वैयक्तिक वृक्ष लागवड
- शेततळे
- शोर्ष खड्डे
- कंपोस्ट बांधकाम
शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: प्रशिक्षण व्यवस्था
योजनेचा उद्देश केवळ गोठा बांधणे नसून:
- पशुसंवर्धन व्यवस्थापन
- चारा नियोजन
- सेंद्रिय शेती
- शेण व मूत्रापासून खत निर्मिती
- बाजारपेठ व्यवस्थापन
यासाठी प्रशिक्षण देण्याची तरतूद आहे शरद पवार ग्राम समृद्धी योजना GR
Gai Gotha Yojna 2026: अर्ज प्रक्रिया
ऑफलाइन अर्ज
- ग्रामपंचायत येथे अर्ज करा
- कागदपत्र पडताळणी
- मंजुरी
- काम सुरू
- DBT द्वारे रक्कम जमा
Gai Gotha Yojna 2026: Important Links, महत्त्वाचे लिंक्स
| घटक / सेवा (Service) | लिंक / संकेतस्थळ (Link / Website) |
|---|---|
| अधिकृत योजना माहिती (Official Scheme GR) | इथे क्लिक करा |
| ऑफलाइन फॉर्म (Offline Form) | इथे अर्ज करा |
| व्हॉट्सअॅप ग्रुप (अपडेटसाठी) | येथे क्लिक करा |
Gai Gotha Yojna 2026: योजनेचे फायदे
- जनावरांचे आरोग्य सुधारते
- दूध उत्पादन वाढते
- सेंद्रिय खत निर्मिती
- शेती उत्पादन वाढ
- आर्थिक स्थैर्य
Gai Gotha Yojna 2026: महत्वाच्या सूचना
- मंजुरीपूर्वी बांधकाम करू नये
- 60:40 प्रमाण पाळणे आवश्यक
- जनावरांचे टॅगिंग आवश्यक
- चुकीची माहिती दिल्यास कारवाई
निष्कर्ष
Gai Gotha Yojna 2026 ही केवळ गोठा बांधकाम योजना नसून ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याची एक मोठी संकल्पना आहे. सेंद्रिय शेती, दुग्ध व्यवसाय आणि प्रशिक्षण यांच्या माध्यमातून शेतकरी कुटुंब समृद्ध होऊ शकते.
जर तुम्ही शेतकरी असाल तर या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी त्वरित ग्रामपंचायतीशी संपर्क साधा.
Gai Gotha Yojna 2026: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
Q. Gai Gotha Yojana 2026 अंतर्गत किती अनुदान मिळते?
Gai Gotha Yojana 2026 अंतर्गत महाराष्ट्र शासनाकडून सुमारे ₹77,188 पर्यंत अनुदान दिले जाते. ही रक्कम मनरेगा अंतर्गत मंजूर असून जनावरांच्या संख्येनुसार दुप्पट किंवा तिप्पट अनुदान मिळू शकते.
Q. गाय गोठा योजना कोणासाठी आहे?
ही योजना महाराष्ट्रातील शेतकरी व पशुपालकांसाठी आहे. लाभार्थ्याकडे स्वतःची जमीन आणि जनावरे असणे आवश्यक आहे. मनरेगा पात्रता अटी पूर्ण करणे बंधनकारक आहे
Q.Gai Gotha Yojana साठी अर्ज कसा करावा?
अर्ज ग्रामपंचायत कार्यालयात करावा लागतो. आवश्यक कागदपत्रांसह अर्ज सादर केल्यानंतर पडताळणी केली जाते आणि मंजुरीनंतर काम सुरू करता येते.
Q. गाय गोठा बांधण्यासाठी किती जागा आवश्यक आहे?
6 जनावरांसाठी अंदाजे 26.95 चौ.मी. जागा आवश्यक आहे. लांबी 7.7 मीटर आणि रुंदी 3.5 मीटर असावी.
Q. Gai Gotha Yojana 2026 अंतर्गत किती जनावरांसाठी अनुदान मिळते?
2 ते 6 जनावरांसाठी एक युनिट अनुदान मिळते. 12 जनावरांसाठी दुप्पट आणि 18 जनावरांसाठी तिप्पट अनुदान मिळू शकते. मात्र तीन पटपेक्षा जास्त अनुदान मिळत नाही.
Q. गाय गोठा योजनेत 60:40 नियम काय आहे?
मनरेगा अंतर्गत अकुशल व कुशल खर्चाचे प्रमाण 60:40 राखणे आवश्यक आहे. गोठा बांधकाम करताना पूरक कामे घेऊन हे प्रमाण राखले जाते.
Q. Gai Gotha Yojana साठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
आधार कार्ड, 7/12 उतारा, बँक पासबुक, जनावरांची नोंद, ग्रामपंचायत प्रमाणपत्र आणि मनरेगा जॉब कार्ड आवश्यक आहे.
Q.गाय गोठा योजना मंजुरीस किती वेळ लागतो?
अर्ज सादर केल्यानंतर ग्रामपंचायत व संबंधित अधिकाऱ्यांकडून पडताळणी केली जाते. मंजुरीसाठी काही आठवडे लागू शकतात, हे जिल्ह्यानुसार बदलू शकते.
Q. मंजुरीपूर्वी गोठा बांधकाम सुरू करता येते का?
नाही. शासन मंजुरी मिळाल्यानंतरच गोठा बांधकाम सुरू करावे. अन्यथा अनुदान नाकारले जाऊ शकते.
Q. Gai Gotha Yojana मुळे शेतकऱ्यांना कसा फायदा होतो?
पक्का गोठा असल्यामुळे जनावरांचे आरोग्य सुधारते, दूध उत्पादन वाढते आणि शेण व मूत्र सेंद्रिय खत म्हणून वापरता येते. त्यामुळे शेती उत्पादन व उत्पन्न वाढते
इतर सरकारी योजना