CBSE 12th Question Bank: 12वी CBSE च्या Question Bank! सर्व विषयांची PDF, लगेच इथून डाउनलोड करा

CBSE 12th Question Bank या पोस्टमध्ये आपण CBSE ने अधिकृत वेबसाइटवर दिलेली 12वी ची Question Bank, Additional Practice Questions (PQs), त्यांची Marking Scheme (MS), कोणत्या वर्षाचे कोणते विषय उपलब्ध आहेत, PDF कशी डाउनलोड करायची आणि Board Exam च्या तयारीसाठी ती कशी वापरायची हे सविस्तर पाहणार आहोत. सर्व विषयांच्या डायरेक्ट PDF लिंक्स खाली दिल्या आहेत. त्यामुळे ही पोस्ट शेवटपर्यंत नक्की वाचा.

CBSE म्हणजे Central Board of Secondary Education. देशभरातील हजारो शाळा या बोर्डशी जोडलेल्या आहेत आणि दरवर्षी लाखो विद्यार्थी CBSE ची 12वी बोर्ड परीक्षा देतात. विद्यार्थ्यांना आणि शिक्षकांना सरावासाठी CBSE चे Academic Unit आपल्या cbseacademic.nic.in या अधिकृत वेबसाइटवर Question Bank आणि Additional Practice Questions मोफत उपलब्ध करून देते. CBSE च्या वेबसाइटवर स्पष्ट लिहिले आहे की हे अतिरिक्त प्रश्न विद्यार्थी आणि शिक्षकांच्या वापरासाठी असून ते पूर्ण Syllabus वर आधारित आहेत.

बोर्ड परीक्षेची तयारी करणाऱ्या 12वी Science, Commerce आणि Arts या तिन्ही शाखांच्या विद्यार्थ्यांसाठी ही सुवर्णसंधी आहे. कारण इथे कोणतेही पैसे न भरता, कोणतेही Registration न करता थेट CBSE च्या अधिकृत PDF डाउनलोड करता येतात.

Join WhatsApp 170K+ Followers

CBSE 12th Question Bank: संपूर्ण माहिती (Overview)

CBSE 12th Question Bank आणि Practice Questions म्हणजे काय?

CBSE च्या वेबसाइटवर 12वी साठी दोन वेगवेगळ्या पानांवर सराव साहित्य दिले आहे.

1️⃣ Question Bank

ही विषयानुसार प्रश्नांची एक PDF आहे. CBSE च्या Question Bank पानावर 12वी च्या 12 विषयांच्या Question Bank दिल्या आहेत. या फाईल्स CBSE ने 2021 मध्ये (मार्च ते एप्रिल 2021) वेबसाइटवर अपलोड केल्या आहेत.

2️⃣ Additional Practice Questions (PQs)

ही प्रश्नपत्रिकेसारखी सराव PDF आहे. CBSE ने ती 2021-22, 2022-23 आणि 2023-24 या तीन वर्षांसाठी दिली आहे. 2022-23 आणि 2023-24 च्या Practice Questions सोबत Marking Scheme (MS) ची वेगळी PDF दिली आहे.

3️⃣ Marking Scheme (MS) म्हणजे काय?

Marking Scheme मध्ये प्रश्नांची उत्तरे आणि त्या उत्तराला गुण कसे दिले जातात हे दिलेले असते. त्यामुळे पेपर सोडवल्यानंतर आपली उत्तरे स्वतः तपासता येतात.

👉 2021-22 च्या Practice Questions सोबत CBSE च्या पानावर Marking Scheme ची लिंक दिलेली नाही. तिथे फक्त Term 1 आणि Term 2 चे प्रश्न आहेत.

CBSE 12th Question Bank PDF: विषयानुसार डाउनलोड लिंक्स

खाली CBSE च्या Question Bank पानावरील सर्व 12 विषयांच्या डायरेक्ट PDF लिंक्स दिल्या आहेत.

👉 Physics, Biology, Hindi आणि Geography या विषयांची Question Bank CBSE च्या Question Bank पानावर दिलेली नाही. पण या विषयांचे Practice Questions खाली दिले आहेत.

CBSE 12th Practice Questions 2023-24: Marking Scheme सह (सर्वात नवीन)

2023-24 साठी CBSE ने 12वी च्या 15 विषयांचे Practice Questions दिले आहेत. बहुतेक विषयांचे Set 1 आणि Set 2 असे दोन सेट आहेत.

⚠️ नोट: Economics Set 2 ची लिंक CBSE च्या पानावर दिली आहे, पण ती फाईल सध्या उघडत नाही (404 Error). त्यामुळे Economics साठी Set 1 वापरा.

CBSE 12th Practice Questions 2022-23: Marking Scheme सह

2022-23 साठी CBSE ने 12वी च्या 11 विषयांचा प्रत्येकी एक सेट दिला आहे.

CBSE 12th Practice Questions 2021-22: Term 1 आणि Term 2

2021-22 मध्ये CBSE ची बोर्ड परीक्षा Term 1 आणि Term 2 अशा दोन भागांत झाली होती. त्यामुळे या वर्षाचे Practice Questions Term नुसार दिले आहेत. यासोबत Marking Scheme दिलेली नाही.

कोणत्या विषयासाठी किती साहित्य उपलब्ध आहे?

सर्व पानांवरील साहित्य एकत्र पाहिले तर 12वी च्या प्रत्येक विषयासाठी काय मिळते ते खाली दिले आहे.

👉 Science (PCM / PCB) च्या विद्यार्थ्यांसाठी Physics, Chemistry, Mathematics आणि Biology चे सर्वात जास्त सराव साहित्य 2023-24 च्या Practice Questions मध्ये आहे.

👉 Commerce च्या विद्यार्थ्यांसाठी Accountancy, Business Studies आणि Economics तिन्ही विषयांची Question Bank आणि Practice Questions दोन्ही उपलब्ध आहेत.

👉 Arts च्या विद्यार्थ्यांसाठी History, Political Science, Sociology, Geography आणि Psychology चे साहित्य उपलब्ध आहे.

महाराष्ट्रातील विद्यार्थी हे साहित्य वापरू शकतात का?

✅ हो, नक्की वापरू शकतात.

हे साहित्य CBSE च्या अधिकृत वेबसाइटवर सर्वांसाठी मोफत खुले आहे. त्यामुळे Mumbai, Pune, Nagpur, Nashik, Ahilyanagar किंवा महाराष्ट्रातील कोणत्याही शहरातील CBSE शाळेत शिकणारे विद्यार्थी हे PDF डाउनलोड करू शकतात.

👉 हे साहित्य CBSE च्या Syllabus नुसार आहे. महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या (HSC) विद्यार्थ्यांनी आपल्या बोर्डाचा Syllabus वेगळा असतो हे लक्षात ठेवावे. पण Physics, Chemistry, Maths यांसारख्या विषयांचा अतिरिक्त सराव किंवा JEE / NEET ची तयारी करणारे विद्यार्थी सरावासाठी हे प्रश्न सोडवू शकतात.

CBSE 12th Question Bank PDF कशी डाउनलोड करायची?

Step 1

वर दिलेल्या टेबलमधून आपल्या विषयासमोरील “इथे क्लिक करा” किंवा “PQ / MS” लिंकवर क्लिक करा.

Step 2

PDF नवीन टॅबमध्ये उघडेल. फाईल मोठी असल्यास (उदा. Physical Education 3.6 MB) उघडायला थोडा वेळ लागू शकतो.

Step 3

मोबाईलवर उजव्या बाजूच्या वरील तीन टिंबांवर (⋮) किंवा Download चिन्हावर क्लिक करा. Computer वर Ctrl + S दाबा.

Step 4

PDF फोनच्या Downloads फोल्डरमध्ये सेव्ह होईल. आता Internet नसतानाही ती वाचता येईल.

Step 5

CBSE च्या वेबसाइटवरून थेट पाहायचे असल्यास:

• Question Bank साठी cbseacademic.nic.in/qbclass12.html हे पान उघडा.
• Practice Questions साठी cbseacademic.nic.in/additionalPQ.html हे पान उघडा.

Board Exam च्या तयारीसाठी हे साहित्य कसे वापरायचे?

1️⃣ आधी Chapter पूर्ण करा, मग Question Bank सोडवा

प्रत्येक Chapter वाचून झाल्यावर त्या Chapter चे Question Bank मधील प्रश्न सोडवा. त्यामुळे आपल्याला काय समजले आणि काय राहिले हे लगेच कळते.

2️⃣ Practice Questions पूर्ण पेपरसारखे सोडवा

Practice Questions ची PDF घड्याळ लावून, Board Exam सारख्या पूर्ण वेळेत सोडवा. यामुळे वेळेचे नियोजन (Time Management) सुधारते.

3️⃣ पेपर सोडवल्यानंतरच Marking Scheme बघा

आधी स्वतः पूर्ण पेपर लिहा. नंतर Marking Scheme उघडून आपली उत्तरे तपासा आणि गुण स्वतः द्या. आधीच उत्तरे पाहिल्यास सरावाचा फायदा कमी होतो.

4️⃣ चुका एका वहीत लिहून ठेवा

ज्या प्रश्नांत चूक झाली ते एका वेगळ्या वहीत लिहा. परीक्षेच्या आधीच्या दिवसांत फक्त ही वही Revision साठी वापरा.

5️⃣ नवीन वर्षापासून जुन्या वर्षाकडे जा

आधी 2023-24 चे Set 1 आणि Set 2, मग 2022-23 आणि शेवटी 2021-22 आणि Question Bank असा क्रम ठेवा.

CBSE 12th Question Bank: महत्त्वाच्या Hidden अटी आणि सूचना ⭐

❗ हे साहित्य जुन्या वर्षांचे आहे

Question Bank 2021 मध्ये अपलोड झाली आहे आणि सर्वात नवीन Practice Questions 2023-24 च्या आहेत. CBSE च्या या पानांवर 2024-25, 2025-26 किंवा 2026-27 चे Practice Questions अजून दिलेले नाहीत.

❗ Syllabus बदललेला असू शकतो

CBSE वेळोवेळी Syllabus मध्ये बदल करते. त्यामुळे जुन्या Question Bank मधील काही प्रश्न अशा Chapter वरचे असू शकतात जे चालू वर्षाच्या Syllabus मध्ये नाहीत. प्रश्न सोडवण्याआधी चालू वर्षाचा अधिकृत Syllabus cbseacademic.nic.in वर नक्की तपासा.

❗ Paper Pattern बदललेला असू शकतो

2021-22 ची परीक्षा Term 1 आणि Term 2 अशा दोन भागांत झाली होती. ती पद्धत आता नाही. त्यामुळे 2021-22 चे पेपर फक्त प्रश्नांच्या सरावासाठी वापरा, पेपरच्या रचनेसाठी नाही.

❗ Economics Set 2 (2023-24) ची लिंक बंद आहे

CBSE च्या पानावर Economics Set 2 ची PQ आणि MS दोन्ही लिंक्स दिल्या आहेत, पण त्या फाईल्स सध्या उघडत नाहीत (404 Error). इतर सर्व लिंक्स आम्ही तपासल्या असून त्या चालू आहेत.

❗ सर्व विषयांचे सर्व साहित्य उपलब्ध नाही

काही विषयांचा फक्त एकच सेट आहे, तर Physical Education, Political Science आणि Sociology साठी फक्त Question Bank आहे, Practice Questions नाहीत. वरच्या “कोणत्या विषयासाठी किती साहित्य” टेबलमध्ये हे स्पष्ट दिले आहे.

❗ फक्त अधिकृत वेबसाइटवरूनच डाउनलोड करा

या पोस्टमधील सर्व लिंक्स CBSE च्या अधिकृत cbseacademic.nic.in वेबसाइटच्या आहेत. “Question Bank” च्या नावाने पैसे मागणाऱ्या किंवा App डाउनलोड करायला सांगणाऱ्या इतर वेबसाइट्सपासून सावध रहा.

CBSE 12th Question Bank: कोणासाठी सर्वोत्तम संधी आहे?

• CBSE बोर्डाचे 12वी चे विद्यार्थी (Science, Commerce, Arts)
• Board Exam च्या आधी जास्तीत जास्त पेपर सोडवू इच्छिणारे विद्यार्थी
• JEE, NEET, CUET ची तयारी करणारे विद्यार्थी (अतिरिक्त सरावासाठी)
• CBSE शाळांमधील शिक्षक (वर्गात सराव घेण्यासाठी)
• Private / Repeater विद्यार्थी, ज्यांना शाळेकडून सराव साहित्य मिळत नाही

CBSE 12th Question Bank वापरण्याचे फायदे

मुख्य फायदे

• CBSE चे स्वतःचे अधिकृत साहित्य असल्यामुळे विश्वासार्ह
• पूर्णपणे मोफत, कोणतेही Registration नाही
• 2022-23 आणि 2023-24 च्या पेपरसोबत Marking Scheme असल्यामुळे स्वतः उत्तरे तपासता येतात
• एकाच विषयाचे अनेक सेट असल्यामुळे भरपूर सराव
• PDF असल्यामुळे मोबाईलवर कधीही, कुठेही वाचता येते
• Board Exam मध्ये प्रश्न कसे विचारले जातात याची कल्पना येते

CBSE 12th Question Bank: महत्त्वाची माहिती एका नजरेत

CBSE 12th Question Bank: महत्त्वाच्या लिंक्स